راهنمای مراجعین محترم






راهنمای مراجعین محترم قبل از آزمایش

1شرایط ناشتایی

رعایت شرایط ناشتایی برای انجام برخی از آزمایشها مانند آزمایش قند خون ناشتا، تست تحمل گلوکز، انسولین، تری گلیسرید، ویتامین D، کلسیم، آهن (Fe)، آنزیم آلکالن فسفاتاز، هورمون رشد، ویتامین B12 و بعضی از آزمایشهای دیگر الزامی می­باشد، زیرا خوردن غذا می­تواند منجر به تغییر در مقادیر آزمایشهای فوق گردد.

اگر پزشک شما یا همکار ما در آزمایشگاه از شما بخواهند که در وضعیت ناشتا برای انجام آزمایش مراجعه نمایید، لطفاً موارد زیر را رعایت کنید:

هشت ساعت قبل از مراجعه به آزمایشگاه برای آزمایش قند ناشتا، هیچ غذا یا آشامیدنی (به جز آب) نخورید. این مدت زمان ناشتایی، توصیه شده در شب می­باشد که فعالیتهای بدن به حداقل می­رسد و در این حالت بیمار در شرایط مناسب نمونه گیری در صبح قرار خواهد گرفت.
درصورتیکه آزمایشهای مربوط به چربی های خون مثل تری گلیسرید برای شما درخواست شده باشد، مدت زمان ناشتایی 12-10 ساعت است.
از نوشیدن آب میوه، چای و قهوه در طول ناشتایی خودداری کنید. نوشیدن آب بلامانع است، مگر آنکه توسط پزشک تذکر داده شده باشد.
درطول مدت ناشتایی از مصرف دخانیات، جویدن آدامس، تمرین بدنی و ورزش پرهیز نمایید. این موارد ممکن است منجر به تحریک سیستم گوارش و عضلانی و تغییر در نتایج آزمایش شود.
بعد از نمونه گیری شما می­توانید رژیم غذایی عادی و فعالیت روزانه خود را شروع کنید.
برای آزمایش VMA ادرار 24 ساعته لازم است از 3 روز قبل از انجام آزمایش از مصرف مواد غذایی مثل قهوه، وانیل، شکلات، موز و کاکائو خودداری گردد.
زمان ناشتایی برای نوزادان به مدت 4 ساعت بعد از آخرین زمان شیردهی است.

2جمع آوری نمونه ادرار 24 ساعته

هدف:

هدف از جمع آوری نمونه ادرار 24 ساعته اندازه گیری و ارزیابی میزان دفع مواد مختلف (مانند پروتئین، کراتینین، کلسیم و…) در ادرار، طی مدت 24 ساعت

شبانه روز است.

روش جمع آوری:

اولین ادرار خود را رأس ساعت مشخص در صبح دور بریزید.
پس از آن هر بار، تمام ادرار خود را در ظرف مخصوص بریزید.
ریختن ادرار در ظرف را تا 24 ساعت ادامه دهید.
آخرین ادرار خود را روز بعد، درست در همان زمانیکه ادرار صبح روز اول را دور ریخته اید، در داخل ظرف مخصوص بریزید.
ظرف حاوی نمونه را در اسرع وقت به آزمایشگاه منتقل کنید.مثال:نمونه ادرار ساعت 7 صبح روز اول را دور ریخته و نمونه های بعد از آن را (هرچندبار) تاساعت 7 صبح روز بعد در ظرف مخصوص بریزید و ادرار ساعت 7 صبح روز دوم را نیز در ظرف مخصوص بریزید.
بررسی نمائید که نام و نام خانوادگی و شماره بیمار، نوع نمونه، تاریخ و زمان نمونه برداری روی ظرف نوشته شده باشد.
لطفاً درهنگام تحویل نمونه همکاران ما را مطلع فرمائید و نمونه جمع آوری شده را در سرویس بهداشتی قرار دهید.

نکات ایمنی:

ظرف مخصوص جمعآوری ادرار 24 ساعته ممکن است دارای مواد نگهدارنده از جمله اسید قوی باشد لذا از تماس آن با دست و پوست پرهیز نمایید.
برای آزمایش VMA ادرار 24 ساعته لازم است از 3 روز قبل از انجام آزمایش از مصرف مواد غذایی مثل قهوه، وانیل، شکلات، موز و کاکائوخودداری گردد.

3آزمایش تنفسی اوره

هلیکوباکتر پیلوری شایع ترین موجود ذره بینی است که جوامع انسانی را در بعد جهانی مبتلا به عفونت ساخته و گفته می شود که بیش از 50 درصد از مردم دنیا میزبان این بیماری زا هستند . این میکروب در محل اقامت طویل مدت خود در معده می تواند باعث بیماری هایی بصورت التهاب حاد و مزمن معده ، زخم پپتیک معده و اثنی عشر با عواقب خطرناکشان از جمله خونریزی حاد و مزمن جهاز هاضمه و سرطان معده شود. یکی از آسان‌ترین راه های تشخیص هلیکوباکتر پیلوری انجام یک آزمایش خونی است که می‌تواند پادتن‌ها یا آنتی‌بادی‌هایی را شناسایی کند که در پاسخ به عفونت تشکیل می شوند. علیرغم آسانی انجام آزمایش خون، این شیوه دارای دو محدودیت است:

اول اینکه نمی‌تواند میان یک عفونت فعال که باعث بیماری می‌شود و یک عفونت نهفته که علائمی ایجاد نمی‌کند، تفاوتی قائل شود. دوم اینکه آزمایش خون نمی‌تواند بگوید که آیا درمان باعث معالجه بیماری و ریشه‌کنی باکتری شده است یا نه، چرا که پادتن‌های ضد باکتری مدتها پس از نابودی آن در خون باقی می‌مانند.

آزمایش “تنفسی اوره” یک شیوه سریع، دقیق و ایمن برای شناسایی هلیکوباکتر پیلوری است و از آنجایی که تنها باکتری‌های فعال را شناسایی می‌کند، علاوه بر تشخیص در بررسی میزان تاثیر درمان نیز قابل استفاده می باشد. تست اوره تنفسی بسیار حساس بوده و ویژگی بالایی در مقایسه با تست های سرولوژیک در شناسایی عفونت فعال دارد. این تست برای جمعیت های مختلف شامل بچه ها، زنان باردار و بیمارانی که نمی توانند اندوسکوپی را تحمل کنند استفاده می شود.

 

شرایط مورد نیاز برای انجام آزمایش:

• حد اقل شش ساعت ناشتایی قبل از انجام آزمایش
• عدم مصرف انتی بیوتیک ها ، بیسموت طی چهار هفته قبل از انجام آزمایش
• عدم مصرف داروهای مهار کننده پمپ پروتون مثل امپرازول ، آنتی اسیدها ، مهارکننده های رسپتور هیستامین مثل رانیتیدین ، فاموتیدیدن و سایمتیدین حداقل به مدت یک هفته (پس از مشورت با پزشک معالج)
• عدم استعمال دخانیات یک ساعت قبل از انجام آزمایش

4راهنمایی آزمایش کودکان

نظر به اینکه انجام آزمایش علی الخصوص آزمایش خون برای کودکان کمی ترسناک به نظر می رسد بر آن شدیم تا با گردهم آوردن چند نکته ساده از این ترس های ناخوداگاه بکاهیم. در اینجا ذکر این نکته ضروری است که درآزمایشگاه پیوند خون گیری با استفاده از دستگاه رگ یاب (برای پیدا کردن رگ مناسب و جلوگیری از تکرار سوزن زدن) و دستگاه کاهنده درد یا زنبورک (در موارد کودکان و بزرگسالان حساس به سوزن) استفاده می شود. با این وجود برای آنکه روند انجام نمونه برداری از کودک عزیز شما در آرامش و با خاطره ای خوش همراه باشد توجه به نکات زیر می تواند کمک کننده می باشد.

 

آگاه سازی کودک از روند آزمایش و نشان دادن حقیقت ماجرا به کودک

برای کودک توضیح دهید که آزمایش او شامل چه چیزهایی است و چه کسی آن را انجام خواهد داد. کودک را برای یک درد کوچک و یا یک آخ مختصر آماده کنید به جای اینکه به او بگوئید آزمایش دادن هیچ دردی ندارد، فقط به او بگوئید همکاری کند تا آزمایش او سریع انجام شود و بعد از پایان آزمایش از او تشکر کنید و همکاریش را تحسین نمائید. کودک با دانستن روند خون گیری، احساس نگرانی کمتری خواهد داشت. به او بگویید که: ابتدا یک نوار لاستیکی (گارو) دور دست کودک بسته می شود. در هنگام پیچیدن نوار دور دست، حسی شبیه به فشردن بازو ایجاد می شود. نمونه گیر با کمک پد الکلی محل وارد شدن سوزن را ضد عفونی میکند که احساس سرد شدن پوست را به دنبال خواهد داشت. پس از وارد کردن سوزن در دست، خون وارد سوزن می شود. کودک ممکن است کمی احساس سوزش داشته باشد مانند یک نیشگون و یا ممکن است اصلاً احساس ناراحتی نکند. پس از اتمام خون گیری، سوزن از دست کودک خارج می شود و روی محل خون گیری چسب مخصوص قرار می گیرد. با او در مورد علت خون گیری و آزمایش خون صحبت کنید. نشان دادن وسایل خون گیری به کودک پیش از انجام آزمایش خون کمک کننده است. می توانید از اسباب بازی های شبیه وسایل پزشکی استفاده کنید. در مورد بیشتر کودکان، بهترین زمان آگاه کردن کودک یک یا دو روز قبل از رفتن به کلینیک و یا آزمایشگاه است.

پیش بینی زمان آزمایش

آزمایش کودک را برای زمانی بگذارید که او خسته و گرسنه نیست. بهتر است ابتدا از آزمایشگاه در مورد نیاز به ناشتایی و میزان نمونه موردنیاز سئوال کنید و با وضعیت کودک هماهنگ شوید. قبل از رفتن به آزمایشگاه با کودک یک تمرین انجام دهید و نمونه گیری را برای او تداعی کنید و میزان تکان دادن دستش را چک کنید. به او بگوئید تا 3 بشمارد و بعد نفس خود را خالی کند. کودک با این روش آرامش می گیرد و این کار به پر خون شدن رگ و شل شدن آن کمک می کند.

تسلط والدین بر احساسات خود و حفظ آرامش

چنانچه نوع نمونه برداری این اجازه را به شما می دهد که کودک را همراهی کنید، می توانید با او باشید. با این حال توجه داشته باشید که واکنش والدین به فضای پر استرس زمان خون گیری، بسیار بر واکنش کودک اثرگذار خواهد بود. اگر مادر، دچار نگرانی و تغییر حالات روحی شود قطعاً نگرانی کودک را دوچندان می کند. بنابراین آرامش والدین به طور حتم باعث کاهش نگرانی کودک خواهد.

منحرف کردن توجه کودک

مشغول کردن کودک و پرت کردن حواس او در هنگام نمونه برداری با کتابی رنگی، اسباب بازی و یا آواز مورد علاقه معمولاً در مورد اکثر بچه ها موثر می باشد. البته این موضوع به سن کودک نیز بستگی دارد:

  • سنین 12 ماهگی تا ۲ سالگی: با ساختن حباب و یا اسباب بازی هایی که حرکت می کنند و یا با نور های رنگی و تولید صدا او را مشغول کنید.

  • سنین ۳ تا ۵ سالگی: محبوبترین اسباب بازی کودک را همراه داشته باشید. اسباب بازی هایی که نور و صدا ایجاد می کنند، کمک کننده اند.

  • سنین ۶ تا ۱۲سالگی: باز هم از اسباب بازی هایی که نور و صدا تولید می کنند غافل نشوید. استفاده از بازی های ویدئویی (مخصوصا گوشی های هوشمند و یا تبلت ها کمک بزرگی هستند) و کتاب های “بگرد و پیدا کن” از دیگر راه های مشغول کردن کودک هستند. حباب ساختن یکی از بهترین روش هاست چون علاوه بر مشغول کردن کودک، تنفس عمیق در هنگام ساخت هر حباب، به ایجاد آرامش او کمک می کند. تجسم و تصویر سازی ذهنی روش موثر دیگری است. همچنین می توانید برای کودک داستان های کوتاه جذاب و خنده دار تعریف کنید.

استفاده از کلمات محبت آمیز برای کمک به آرامش کودک

از کلماتی که در او اطمینان و آرامش ایجاد می کنند از قبیل صدا کردن نام او با لفظ “عزیزم” استفاده کنید.

آزمایش ادرار

قبل از آزمایش ادرار به کودک نوشیدنی بدهید. صدای آب نیز می تواند به جاری شدن ادرار کودک کمک کند.

راهنمایی های عمومی، حتما مطالعه کنید:

1رژیم غذایی قبل از انجام آزمایش

پرسشی که بیش از دیگر سئوالات از سوی بیماران مطرح می شود مسئله ناشتایی است ،لازم به ذکر است همه آزمایشها نیاز به ناشتایی ندارند اما برای انجام تست بصورت ناشتا رعایت نکات زیر لازم است و موجب رسیدن به نتایج درست آزمایشگاهی می شوند.

 

طی ۱۲ ساعت پیش از انجام آزمایش غذا نخورید.
طی ۱۲ ساعت پیش از آزمایش، مایعات نوشیده نشود. (خوردن آب طبق رژیم عادتی هر شخص اشکالی ندارد).
نباید از شکلاتهای مختلف، شربتهای سینه یا قرصهای نرم کنندۀ گلو استفاده نمائید.
چنانچه دارو مصرف می کند در خصوص مصرف آن قبل از انجام آزمایش با پزشک معالج مشورت کنید .همواره آزمایشگاه را از سابقه بیماری و مصرف دارو آگاه کنید.

2ارائه نمونه درست به آزمایشگاه

دستور العمل قند خون ۲ ساعت پس از غذا:
پس از اینکه نمونه خون ناشتا از شما گرفته شد، صبحانه معمولی که هر روز می خورید را میل کنید. وقتی اولین لقمه صبحانه را خوردید ساعت را یاد داشت کنید. نمونه گیری دقیقاً ۲ ساعت پس از ساعت مذکور انجام میگیرد. در صورت امکان صبحانه را در آزمایشگاه صرف نموده و تا زمان انجام آزمایش در آزمایشگاه منتظر بمانید. در طول آزمایش(در طی ۲ ساعت)از ورزش و پیاده روی خودداری نمائید. آزمایش را حتما قبل از ساعت ۱۰ صبح شروع کنید و از انجام آن در ساعات دیرتر اجتناب کنید.در طی این دو ساعت از خوردن هر نوع خوردنی و آشامیدنی خودداری نمائید.

3دستور آزمایش تحمل قند خون GTT

ابتدا یک نمونه خون جهت تعیین قند خون ناشتا از شما گرفته شده و سپس به میزان حداکثر ۷۵ گرم پودر گلوکز به شما داده می شود تا میل کنید. توجه داشته باشید که نباید هیچ ماده ای برای بهتر شدن طعم محلول قند به آن اضافه کنید. فقط می توان مقداری آبلیمو به آن اضافه نمود تا طعم آن قابل تحمل باشد. محلول قندی تهیه شده را در طی مدت ۵ دقیقه به آرامی بنوشید. دقیقاً ۲ ساعت پس از شروع مصرف محلول قند، نمونه خون از شما گرفته می شود.

4دستور عمل جمع آوری ادراربرای کشت و آزمایش کامل ادرار

نمونۀ ادرار برای تشخیص انواع عفونتهای دستگاه ادراری و اثبات وجود برخی از مواد و سلول ها از جمله قند، پروتئین، خون، گلبو لهای سفید و گلبو لهای قرمز تحت بررسی قرار گرفته و در صورت لزوم کشت داده می شود.اگر نمونه ادرار در زمان جمع آوری آلوده شود نتایج آزمایش ادرار و کشت آن خصوصا از نظر تشخیص عفونتها دچار اشکال خواهد شد، لذا باید نکات زیر را رعایت نمود:

ویژه بانوان:


• دستهای خود را کاملاً با صابون و آب شسته و به خوبی با دستمال کاغذی خشک کنید.
• درب ظرف ادرار را با احتیاط باز کنید؛ بدون آنکه دست شما با سطح داخلی ظرف یا درب آن تماس پیدا کند.
• با یک دست چینهای پوستی دستگاه تناسلی را از هم باز کرده و با دستمال یکبار مصرف اطراف مقعد و پیشابراه را از جلو به عقب تمیز کنید. این کار را دو بار و هر بار با یک دستمال جدید تکرار کنید.
• پس از اینکه جریان ادرار شروع شد، قسمت اولیه ادرار (چند قطره اول) را دور ریخته و بقیه ادرار را با حجم ۳۰ میلی لیتر (حداقل نصف ظرف) جمع کنید.توجه داشته باشید که ظرف مذکور به هیچ عنوان با پوست اطراف ناحیه تناسلی تماس پیدا نکند.
• درب ظرف نمونه را بسته و آن را به آزمایشگاه تحویل دهید.

ویژه آقایان :

• پیش از انجام آزمایش از نوشیدن بیش از حد مایعات اجتناب نمائید.
• دستهای خود را کاملاً با آب و صابون شسته و به خوبی با دستمال کاغذی خشک کنید.
• درب ظرف ادرار را با احتیاط باز کنید؛ بدون آن که دستهای شما با سطح داخلی ظرف یا درب آن تماس پیدا کند.
• سر آلت را با دستمال مرطوب یکبار مصرف تمیز کنید, مراقب باشید که سر آلت به سطح داخلی ظرف نخورد.
• مقدار کمی از قسمت اول ادرار (چند قطره اول) را به داخل توالت تخلیه کرده و حدود ۳۰ میلی لیتر (نصف ظرف نمونه) از آن را جمع کنید.
• درب ظرف نمونه را بسته و آن را تحویل آزمایشگاه دهید.

مراجعه کننده گرامی لازم به ذکر است چنانچه نمونه ادرار را در منزل تهیه می کنید موارد اشاره شده را رعایت فرمایید:

• حتما پس از جمع آوری ادرار باید آن را در طبقه پائین درب یخچال بگذارید.
• نمونه ادرار را تقریبا تا ۱۲ ساعت پس از جمع آوری می توان در یخچال نگهداری نمود.
• در زمان انتقال نمونه ادرار به آزمایشگاه آن را در کنار یخ قرار دهید.

5دستور العمل جمع آوری نمونه مایع منی

آزمایش بر روی مایع منی به منظور تشخیص علت نازایی در مردان مورد استفاده قرار می گیرد.
• نمونه باید ترجیحاً در آزمایشگاه تهیه شود، در غیر این صورت باید آن را در مدت کمتر از نیم تا یک ساعت به آزمایشگاه تحویل داد. در هنگام تحویل نمونه به آزمایشگاه زمان دقیق جمع آوری آن را به مسئول پذیرش اعلام نمائید.
• نمونه باید پس از ۳ تا ۵ روز پرهیز از نزدیکی یا انزال تهیه شود و نمونه هایی که پیش از دو روز یا پس از هفت روز از آخرین نزدیکی جمع آوری می شود برای انجام آزمایش مناسب نیست.
• وجود تب در خلال ۳ روز پیش از انجام آزمایش، نتیجه را تحت تأثیر قرار می دهد. بهترین نمونه منی نمونه ای است که از طریق تحریک مصنوعی تهیه شده و در ظرف مخصوصی که از طرف آزمایشگاه در اختیار شما قرار داده شده، جمع آوری می گردد.نمونه جمع آوری شده توسط کاندوم برای آزمایش مناسب نیست.
• باید دقت شود که تمام نمونه منی در ظرف مخصوص ریخته شود زیرا در غیر این صورت باعث به دست آمدن نتیجه غیرواقعی خواهد شد.
• قبل از ریختن نمونه به داخل ظرف بهتر است با در دست گرفتن ظرف، دمای آن را به حدود ۳۷ درجه سانتیگراد (درجه حرارت بدن) برسانید.
• از قرار دادن نمونه در حرارتهای کمتر از ۳۰ – ۳۷ درجه و بالاتر از ۴۰ درجه سانتیگراد خودداری نموده و سعی کنید تا زمان تحویل نمونه به آزمایشگاه آن را در دمای نزدیک به حرارت بدن ( ۳۷ درجه سانتی گراد) نگهداری کنید.
آزمایش مایع منی بعد از بستن لوله ها در مردان (وازکتومی)
• انجام آزمایش منی در این افراد مانند آزمایش معمولی منی است با این تفاوت که:
• این آزمایش باید حداقل دو ماه پس از بستن لوله ها انجام شود.
• در طی ۲۴ ساعت پیش از انجام آزمایش نباید نزدیکی صورت پذیرد یا مایع منی به هر علت دفع شود.
• در صورتی که نمونه در خارج آزمایشگاه تهیه شده است، باید هر چه سریعتر به آزمایشگاه منتقل شود.

6آمادگی های لازم جهت آزمایش شناخت زودرس سرطان دهانه رحم

نام دیگر آن، آزمایش پاپ اسمیر است. این آزمایش به منظور شناخت زودرس سرطان دهانه رحم انجام می شود و بعلاوه در زمان انجام آن می توان به التهاب دهانۀ رحم و عفونت های آن نیز پی برد. رعایت چند نکته پیش از انجام این آزمایش ضروری است:
• از ۷۲ ساعت قبل از انجام آزمایش از دوش واژینال (شستشوی داخل واژن با آب یا مواد ضد عفونی کننده) پرهیز نمائید. همچنین از نمونه برداری در زمان قاعدگی، خونریزی فعال یا دوره های التهابی اجتناب کنید

7آزمایشهای رایج هورمون

آزمایش هورمو نهای تیروئید : شامل TSH-T4-T3-fT3-fT4-TPOهر چند انجام آزمایش هورمو نهای تیروئید نیاز به رعایت محدودیت مصرف غذا و مایعات ندارد اما به علت اثری که افزایش چربیهای خون بر نتایج آزمایشهای تیروئید دارد، حداقل ۳ ساعت قبل از آزمایش، غذا نخورید. در صورت مصرف دارو حتما باید با پزشک مربوطه در مورد قطع یا ادامه مصرف آنها گفتگو نمائید و آزمایشگاه را از این موضوع مطلع سازید.

آزمایش پرولاکتین یا Prl : پرولاکتین که از بخشی از مغز (هیپوفیز) ترشح می شود و هورمونی است که در طی دوره حاملگی و شیردهی ۱۰ تا ۲۰ برابر افزایش می یابد. انجام این آزمایش در اختلالات هورمونی از جمله به هم خوردن نظم عادت ماهیانه در خانم ها و نیز بیماران مشکوک به تومور هیپوفیز کمک کننده است. بیماران باید نکات زیر را پیش از انجام این آزمایش رعایت کنند:

الف ) باید حداقل ۲ ساعت و حداکثر ۳ ساعت بعد از بیدار شدن از خواب نمونه خون بدهند. نمونه هایی که زودتر از این زمان تهیه شوند افزایش ناشی از خواب را نشان خواهند داد.
ب) شب قبل از آزمایش، لباس گشاد و راحت بپوشند و از پوشیدن لباسهای تنگ خصوصاً در ناحیه سینه و پستانها اجتناب نمایند.
پ) معاینه و نیز تحریک پستانها طی ۲۴ ساعت قبل موجب اشتباه در نتیجۀ آزمایش می شود.
ت) بیماران باید از نزدیکی و تماس جنسی در شب قبل خودداری کنند.
ث) قبل از انجام آزمایش از ورزش و فعالیتهای شدید بدنی خودداری نموده و مصرف قرصهای ضدبارداری، کلروپرومازین و متیل دوپا را پس از مشورت با پزشک معالج قطع نمایند.
ج) استرس در زمان انجام آزمایش خصوصا در طی ۳۰ دقیقه پیش از آن موجب نتایج اشتباه می شود.

آزمایش LH – FSH : نیاز به ناشتایی ندارند.

8آزمایشهای رایج بیوشیمی

• آزمایش FBS را پس از ۸ ساعت ناشتایی انجام دهید.
• آزمایش TG حداقل نیاز به ۱۲ ساعت ناشتایی دارد.
• آزمایش Cholesterol نیاز به ۱۲ ساعت ناشتایی دارد .
• آزمایشBUN نیاز به ۸-۴ ساعت ناشتایی دارد ؛ بعلاوه بیمار باید طی دو روز پیش از انجام آزمایش از مصرف غذاهای حاوی گوشت خودداری نماید.
• آزمایش Uric Acid و Urea حداقل به ۸ ساعت ناشتایی نیاز دارد.
• آزمایش AST ،ALT ، ALP نیاز به ناشتایی ندارد.